Riêng cho bà ngoại, cho dì.  Chung cho những mẹ việt nam.

Người ta đã viết nhiều về anh hùng, chiến công, vinh quang…Những bài thơ nhỏ này — từ chính trái tim của một người mẹ — viết cho nỗi đau của những người mẹ thầm lặng.

1

Cưu mang chin tháng mười ngày

Nuôi con gian khổ năm dài hai mươi

Một cơn gió bụi qua đời

Con đang xuân bỗng gẩy đôi cành hồng

Giấc mơ ôm ấp trong lòng

Chưa ra hoa đã vùi trong bụi vàng

Ngậm ngùi trăng giãi quê hương

Bao nhiêu máu đổ chiến trường về đâu

Mênh mông trong đất mẹ sầu

Nghe trăng pha với máu đào lạnh tanh

 

2

 ba con trai chết chiến trường

mẹ không khóc nữa, lòng vương máu hồng

núi sông thêm mấy anh hùng

riêng cho mẹ có đôi vòng hoa tang

biết đâu tìm chỗ con nằm

trên non đất đỏ dưới rừng bùn đen

đem cho con đóa hoa hèn

như thân phận mẹ trong tim loài người

mẹ mong đời nhớ con hoài

cho hoa kia vẫn ngậm cười ngàn thu

3

một rừng sương trắng khăn tang

sáng nay tìm đến sân làng đợi tin

đêm qua ai mất ai còn

ai vui chiến thắng, ai buồn cuộc thua?

Một mình mẹ đứng thẫn thờ

Trong sương thu dưới bóng cờ vàng bay

Nguyện cầu con được toàn thây

Dù không hồn – để cho tay mẹ còn

Một lần lâi được ôm con

Trước khi trả lại cho lòng đất sâu

4

Trong quan tài gổ con nằm

Mắt sâu khép có nhìn lên lá cờ?

Mẹ còn nhớ mắt con xưa

Ngây thơ chưa biết bao giờ giận ai

Lớn lên cầm súng giết người

Làm sao con chẳng nghe đời đau thương

Hôm nay trở lại thiên đường

Hồn con chắc hết còn vương hận thù

Mẹ nhìn lại thấy con xưa

Mắt như dòng nước mưa mùa xuân trong

5

Hoàng hôn về dưới trời buồn

Vườn không, nhà trống mà con chưa về

Đêm đêm tiếng súng nặng nề

Rung cơn ác mộng mùa hè đỏ trăng

Thấy trong địa ngục lửa vàng

Con ngây thơ cháy dần trong oán thù

Mẹ cầm một ngọn đèn lu

Ra không gian khóc trời thu một mình

Ngôi sao hôm cũng thương tình

Rơi theo nước mắt mẹ lên dòng chiều

6

Ngày nào êm ái trong nôi

Trong tay mẹ ẳm trong lời mẹ ru

Đêm nay con ngủ trên bờ

Dòng sông nằm dưới trăng mờ lẻ loi

Mộ con đắp vội dập vùi

Thân con tan nát như đời mẹ đây

Thương bao nhiêu mớ xương gầy

Đã xa vĩnh viễn vòng tay mẹ hiền

Máu hồng bỏ trái tim đen

Có trôi về lại ruột mềm mẹ xưa?

7

Nằm mơ mẹ thấy con cười

Môi như hoa nở dưới trời đạn bom

Lửa đang cháy đỏ xóm làng

Khói lên xám cả trời xanh trên đầu

Một đoàn trai trẻ theo nhau

Cây rừng đổ xuống, gió vào vực sâu

Nét cười con cũng chìm mau

Trong mây khói súng đen chiều vừa rơi

Con tan mất bóng trong đời

Mà trong mộng mẹ nụ cười còn xanh

8

Mặt trời lên sáng quê hương

Dưới mây nằm đó con đường quạnh hiu

Đi qua bao sớm bao chiều

Xe tang chở biết bao nhiêu anh hùng

Đã thành cây cỏ lạnh lùng

Dưới bia đá trắng ghi công một đời

Trong trời hoang vắng con ơi

Trái tim mẹ chỉ ghi ngày con sinh

Xót xa máu thịt chưa quên

Niềm đau mẹ vỡ ngày con ra đời

Hôm nay mẹ mất con rồi

Ghi công? Xin để cho người mai sau

9

Ba năm con vẫn chưa về

Người yêu con đã ra đi theo chồng

Chờ con, còn mẹ bềnh bồng

Như mây trôi chậm trên dòng thời gian

Con theo gió bảo qua rừng

Bay trong chinh chiến lập công cho đời

Giấc mơ bé nhỏ lạc loài

Của con để lại không người chăm nom

Mẹ đi nhặt ánh sao buồn

Nhặt viên đá nhỏ chờ mong một ngày

Con nguyên vẹn trở về đây

Xây cho xong nửa cuộc đời bỏ hoang

10

Chiều nay đưa đám con về

Mẹ chìm trong bóng gian nhà mênh mông

Hình con còn để giữa phòng

Dưới chân có một bình bông ngậm ngùi

Khói hương lạnh lẽo lên trời

Nhưng hồn con chắc còn nơi chốn này

Ngày nào ríu rít chân tay

Con đi như bóng chim ngoài sân mưa

Món đồ chơi cũ bơ vơ

Còn trong tủ nọ bụi mờ nằm im

Tưởng trông thấy mắt nai hiền

Đâu đây ngơ ngác con tìm mẹ xưa

11

Hôm nay con đã đi rồi

Trả xong nợ nước nợ đời cho ai

Còn bao nhiêu tháng năm dài

Những đêm nước mắt những ngày lo âu

Với tình như biển xanh sâu

Như trăng trên núi bạc đầu còn soi

Cho con từ lúc ra đời

Bây giờ con bảo mẹ đòi nơi đâu?

–sợ con trong mộ âu sầu

lại đem bỏ trái tim vào, mẹ cho

 12

Thương sao xưa má con hồng

Nụ cười con thắp sáng trưng cuộc đời

Con nằm xinh xắn trong nôi

Bàn tay bé nhỏ che trời chung quanh

Bao năm mẹ vẫn quen nhìn

Theo con như bóng trời xanh trên đầu

Hồn trai nay đã về đâu

Núi sông buồn mấy buổi chiều cho con?

Khóc con mẹ thiếu lệ hờn

Thương con, sao đủ ngàn năm một đời?

13

Nhớ xưa nguyên vẹn hình hài

Mẹ đem con nhỏ ra đời yêu thương

Một ngày đi lập chiến công

Con về để lại bàn chân trong rừng

Đớn đau biết nói sao cùng

Thịt xương tan nát máu hồng về đâu

Trăng lên trên núi rừng cao

Có nhìn ra dấu máu đào mẹ rơi?

Thịt da dù hãy còn đây

Làm sao lắp lại chân này cho con

 14

Hỏa châu sáng rực đêm trường

Trong cơn mê lạ bóng trăng rụng rời

Nửa lo nửa sợ bồi hồi

Không gian của mẹ tả tơi ánh vàng

Như sao, mẹ cũng bàng hoàng

Khi nghe tiếng đại bác vang lưng trời

Con còn hay mất con ơi

Trong cơn huyễn mộng phủ đời hôn mê

Ôm cây thánh giá mẹ quỳ

Cầu cho con thoát hiễm nguy đêm này

15

Ngọc ngà xưa mẹ nâng niu

Tới khi đời ném con vào đồng hoang

Từ rơi trong bãi chiến trường

Thân con ngọn cỏ, hồn con lá rừng

Tìm con, nước mắt rưng rưng

Mẹ mong thấy mảnh da hồng ngày xưa

Đã tan tác máu bao giờ

Mất trong lau lách bụi bờ gần xa

Nắm xương trắng giữa sơn hà

Là con của mẹ bây giờ còn đây…

16

Sữ xanh viết bởi máu hồng

Nhưng đau thương mẹ viết bằng mực đen

Bảng vàng bia đá ghi tên

Còn da thịt mẹ ghi niềm xót xa

Con không về nữa bao giờ

Đời không trở lại ngày xưa chưa buồn

Ngày con đem đến mùa xuân

Cho tương lai mẹ với làn tóc xanh

Sách vàng phai dưới bụi quên

Con trong tim mẹ ngàn năm không mờ

17

Đăm đăm ngó mảnh trăng hè

Vàng rơi trước ngỏ — con về nữa không?

Tóc dài xỏa ngọn dừa cong

Cây cau đen đứng giữa đồng quạnh hiu

Ánh trăng đã lọt qua lều

Tìm con không thấy, trăng vào lại ra

Ngồi trong bóng tối mẹ chờ

Súng xa vọng lại, con giờ nơi đâu

Trăng khuya như mắt mẹ sầu

Có treo lơ lửng trước đầu súng con?

18

Những hàng bia trắng song song

Bên nhau nằm ngủ trong lòng nghĩa trang

Những hồn trai trẻ hiên ngang

Năm xưa cùng những mộng vàng giống nhau

Liệt oanh giờ đã chôn theo

Mồ riêng lại đắp chung màu cỏ xanh

Mắt đen còn mở trong hình

Có trông thấy nữa để nhìn người yêu

Thướt tha áo lụa trong chiều —

Bay theo gió khói hương nào mỏng manh

19

Huy chương trên nắp quan tài

Long lanh ánh sáng mặt trời mùa xuân

Còn con trong gổ nằm im

Có trông thấy mảnh trời xanh trên đầu?

Màu cờ tươi thắm giây đeo

Chiến công rực rỡ trên cầu vai con

Nhưng hoa hồng nở sau vườn

Làm sao nhìn nữa môi con tươi cười?

Bên kia màn lệ ngậm ngùi

Mẹ trông thấy những mảnh đời nát tan

20

Đạn đồng đâu biết con đau

Một đêm lạnh lẽo đi vào thịt da

Con nằm trên chiến trường xa

Vết thương máu đổ chan hòa cỏ xanh

Nửa đêm gặp mộng không lành

Mẹ nghe rõ trái tim mình bị thương

ấm êm nhung lụa trên giường

xót con gối gió nằm sương chốn nào

ai thương cho giọt máu đào

bơ vơ của mẹ lạc vào đất đen?

21

Nghe con tử trận tiền đồn

Tìm không được xác, đem chôn lá cờ

Tới đồn con lúc trời mưa

Bay nghiêng trên nửa cột cờ cháy đen

Dưới chân lô cốt im lìm

Nằm yên những vỏ đạn câm không hồn

Bạn con cũng chẳng ai còn

Để cho mẹ gặp hỏi han đôi lời

Đầu mây cho tới chân trời

Mẹ nghe có tiếng mưa rơi một mình

22

Tầu con tuần tiểu giang hà

Gặp cơn mưa pháo một giờ chìm sâu

Qua rồi năm, bảy mùa thu

Xác con không thấy, người đâu chưa về

Trái tim mẹ vẫn nặng nề

Nửa thôi hy vọng, nửa nghe đợi chờ

ảnh con không có bàn thờ

đèn nhang đem thắp nấm mồ nào đây?

Chiều nay thấy nước sông đầy

Cành hoa mang tới gởi mây xuôi dòng

23

Đang bay, gẩy cánh đại bàng

Phi cơ con nổ, vỡ tan trong trời

Bụi tro theo gió qua đời

Mẹ không nghe được một lời gió reo

Tên con, quân sữ ghi vào

Chuyện con, người kể trong câu nhạc vàng

Chuyện buồn riêng của mẹ con

Mẹ than thở với linh hồn không gian

Long lanh mấy hạt bụi vàng

Rơi rơi sau bóng tà dương mẹ nhìn

24

Mưa mờ giăng núi cao nguyên

Chiến xa con tiến qua rừng cây xanh

Nửa đêm vào trúng bãi mìn

Con như sắt vụn tan tành thịt xương

Tin về chiến thắng vẻ vang

Bạn con đi giữa nắng vàng thủ đô

Hiên ngang dưới một rừng cờ

–ngôi sao anh dũng người đưa mẹ cầm

Thẫn thờ mắt mẹ xa xăm

Thấy mưa bay giữa trưa vàng nắng xuân

25

Giữa khi chiến cuộc gần tàn

Thì con bị bắt tù binh mang về

Tay chân xiềng xích nặng nề

Con lê lết dưới nắng hè đồng xanh

Nhưng trong ngục tối con nằm

Mẹ mong con sẽ thấy trăng vẫn chờ

Nắng hồng vẫn thắm trời xưa

Mẹ tin con sẽ trở về cùng xuân

Đêm đêm mẹ thắp trong hồn

Ánh trăng xanh để soi đường con đi

26

Khăn tang trắng phủ mái đầu

Tóc xanh quả phụ quỳ sau nến vàng

Long lanh những cặp mắt huyền

Cô nhi mở rộng khói hương lạc vào

Nụ cười phảng phất chiêm bao

Con còn cảm thấy niềm đau đời này?

Những người ở lại hôm nay

Chung nhau chia mối sầu dài mất con

Linh hồn đem gởi núi sông

Thịt xương con để nỗi buồn lại đây

27

Sáng hôm nay nắng thật vàng

Chờ trong gió sớm đoàn quân trở về

Tới đây, mẹ cũng đợi chờ

Tuy lòng vẫn biết con xưa đâu còn

Chiến xa qua lối đường mòn

Cờ bay theo gió vương hồn liệt oanh

Lá trên mầu áo rừng xanh

Rung theo nhịp bước quân hành xa xăm

–cánh tay buông xuống ngỡ ngàng

Bóng con đâu có trong hàng quân đi!

28

Quê hương đẹp nắng thanh bình

Mà con của mẹ không nhìn được chi

Hoa đào đỏ cuối vườn quê

Lá me xanh những đường đi đầu đời

Nằm lâu trong giấc mộng dài

Hồn con có muốn ra ngoài trời xuân?

Để con nhìn lại một lần

Nụ hồng con bỏ sau lưng một thời

Hôm nay đã nở hoa rồi

Cũng tươi thắm ở bên ngoài mộ con

29

Vườn rau chiều nắng chưa tan

Trẻ thơ đùa với bướm vàng trên hoa

Qua rồi chinh chiến ngày xưa

Mồ con cỏ cũng xanh từ bao năm

Nhưng trong mắt mẹ âm thầm

Mây thương nhớ vẫn giăng buồn hồn thu

Sầu theo ngày tháng dần khô

Mưa thay nước mắt bây giờ khóc con

Lòng như nấm mộ con nằm

Mẹ chôn mãi một cành xuân gẩy rồi

 30

Lạc loài bên những mộ hoang

Đã tươi thắm nụ hoa vàng đầu xuân

Chiến tranh theo gió xa dần

Trời xanh có cánh diều căng phập phồng

Từ con nợ nước đền xong

Vườn quê mây trắng tóc buồn mẹ nghiêng

Một mình nuôi cháu gian nan

Mười năm đời kéo dài thêm nhọc nhằn

Tay gầy ủ cánh chim non

Mẹ nuôi đã lớn nỗi buồn mồ côi

31

Sau lưng cuộc chiến hoang tàn

Nền xưa nhà đã rêu xanh bao giờ

Trở về lại mái nhà xưa

Thiếu con, vắng cả giấc mơ buồn rầu

Thẫn thờ ngỏ trước vườn sau

Gió đi theo bóng ma nào lẻ loi

Mất con, còn lại một đời

Trống như nhà vắng chờ ai không về

Cuối vườn hoa lựu đỏ hoe

Chẩy bao nhiêu máu không hề thở than

32

Dòng đời lại lặng như thu

Nước êm mây nổi oán thù chìm sâu

Cỏ nhung xanh trải một mầu

Sườn non hoa trắng chưa bao giờ tàn

Nhưng hoa của mẹ đâu còn

Với con xuân cũng đi không trở về

Một thời chinh chiến năm xưa

Đã theo nước mắt mẹ già trôi qua

Tóc sương nghiêng xuống nắng mờ

Tà dương soi nét môi khô đóa cười

33

Mười năm xa cách trở về

Buồn chưa tan hết, mừng chưa kịp đầy

Con không tìm thấy niềm vui

Trên quê hương mẹ lạc loài thân con

Đắng cay mẹ nuốt lệ hờn

Nhìn con lại bước lên đường viễn du

Thuyền con không đến bến bờ

Hồn con có gặp giấc mơ cuối cùng?

Quê hương thiếu mặt trời hồng

Con đi tìm nắng trong lòng đại dương